Stany zapalne sromu i pochwy u dziewcząt

Stany zapalne sromu i pochwy są najczęstszym problemem ginekologicznym u dziewcząt przed pierwszą miesiączką. Zwykle wywoływane są przez czynniki bakteryjne, zakażenia grzybicze lub wirusowe.

Wskazaniem do leczenia zakażenia sromu lub/i pochwy w tym okresie jest wyhodowanie jednego lub dominującego szczepu bakteryjnego w hodowli.

Pojawienie się pierwszych miesiączek powoduje wtórne zmiany biocenozy pochwy. Tworzą ją następujące bakterie:

tlenowe:

 
  • Escherichia coli,
  • Lactobacillus spp.,
  • Corynebacterium spp.,
  • Gardnerella vaginalis,
  • Staphylococcus epidermidis,
  • Staphylococcus aureus,
  • Sreptococcus sp.(grupa B – niehemolizujące),
  • Enterococcus
 

beztlenowe:

 
  • Bacteroides sp.,
  • Veillonella sp.,
  • Clostridium sp.,
  • Peptococcus sp.,
  • Porphyromonas sp.,
  • Ureaplasma urealyticum.
 

U dziewcząt po pierwszej miesiączce, gdy doszło do wykształcenia typowej dla kobiet w okresie reprodukcyjnym flory bakteryjnej, zakażenia pochwy i sromu przebiegają w sposób podobny do zakażeń u kobiet dorosłych i wymagają podobnej diagnostyki i leczenia (zakażenia grzybicze, rzęsistkowica i bacterial vaginosis).

Aż 60% zakażeń pochwy i sromu u dziewcząt przed pierwszą miesiączką współistnieje z zakażeniem dróg moczowych. Badanie moczu powinno być więc nieodłącznym elementem diagnostyki zakażeń narządów płciowych w tym wieku.

Do czynników sprzyjających stanom zapalnym sromu i pochwy u dziewcząt należą:

 
  • bliskie sąsiedztwo odbytu, pochwy i ujścia cewki moczowej,
  • cienka błona dziewicza,
  • brak owłosienia łonowego,
  • słabo rozwinięte wargi sromowe mniejsze i brak tkanki tłuszczowej w obrębie warg większych,
  • niskie stężenie estrogenów powodujące brak śluzu szyjkowego,
  • neutralne pH pochwy oraz niedobór pałeczek kwasu mlekowego.
 

Także zaniedbania higieniczne, ekspozycja na czynniki drażniące i uczulające jak mydła, płyny i proszki do prania, zły dobór bielizny, urazy krocza lub obecność ciała obcego mogą być przyczyną stanów zapalnych pochwy i sromu.

Inne przyczyny infekcji dróg płciowych u dziewcząt to:

 
  • choroby skóry (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca),
  • masturbacja wczesnodziecięca (dotyczy ok. 50% dziewcząt),
  • wczesna aktywność seksualna.
 

Do najczęstszych objawów zapalenia pochwy i sromu należą:

 
  1. Upławy o różnym zabarwieniu, konsystencji, zapachu;
  2. Zaczerwienienie okolicy przedsionka pochwy;
  3. Obrzęk i bolesność okolicy sromu i przedsionka pochwy;
  4. Ubytki nabłonka (nadżerki, pęcherzyki, przeczosy);
  5. Bóle podbrzusza;
  6. Ból w trakcie oddawania moczu, bolesne parcie na mocz;
  7. Bolesna defekacja;
  8. Krwawienie z dróg rodnych.
 

Postępowanie:

 
  1. Zalecenie poprawy higieny osobistej, stosowanie preparatów natłuszczających do pielęgnacji sromu i krocza u dzieci;
  2. Antybiotykoterapia miejscowa (lub doustna w przypadku bardzo nasilonych objawów) wg antybiogramu (preparaty w postaci maści, kropli okulistycznych, globulek lub pręcików dopochwowych);
  3. Preparaty przeciwhistaminowe w celu zmniejszenia świądu.
 

Infekcje grzybicze występują niezwykle rzadko u dziewcząt przed okresem pokwitania. Ich występowanie zwykle towarzyszy cukrzycy, długotrwałej antybiotykoterapii lub immunosupresji (sterydoterapia, chemioterapia), wrodzonym niedoborom odporności, alergiom. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym zakażeń grzybiczych jest Candida spp.

Objawy zakażenia grzybiczego to:

 
  1. świąd, pieczenie, obrzęk i zaczerwienienie sromu i przedsionka pochwy,
  2. szaro-brunatny nalot na wargach sromowych,
  3. nadżerki,
  4. gęsta „serowata”, żółto-zielona wydzielina, bardzo obfita.
 

Diagnostyka obejmuje ocenę pH pochwy, badanie mikrobiologiczne i mykologiczne wraz z antybiogramem.

Leczenie: stosowanie preparatów przeciwgrzybicznych miejscowo, wg antybiogramu.

 

Infekcje wirusowe zwykle wywoływane są przez HSV (Herpes Simplex Virus). Powoduje on wystąpienie opryszczkowego zapalenia błony śluzowej i skóry sromu.

 

Objawy:

 
  • pojedyncze lub liczne wykwity pęcherzykowe wypełnione płynem surowiczym, które pękają, tworząc nadżerki i owrzodzenia, pokryte biało-żółtym wysiękiem, otoczone czerwona obwódką;
  • powiększenie i bolesność węzłów limfatycznych pachwinowych;
  • gorączka;
  • bóle głowy i mięśni.
 

Leczenie zakażeń pierwotnych: lekiem z wyboru jest acyklovir stosowany w formie doustnej, dożylnej oraz miejscowo na skórę – maść, krem.

 

Infekcje pasożytnicze sromu i pochwy najczęściej wywoływane są przez owsiki, glistę ludzką, wesz łonową, świerzb.

 

Objawy:

 
  • przekrwienie sromu,
  • śluzowo – ropna wydzielina,
  • odczyny alergiczne (glista)
 

Leczenie: preparaty przeciwpasożytnicze: mebenazol, pyrantel, piperazyna. Dokładne pranie bielizny dziecka (zapobieganie reinfekcjom).

 

 
Leave a reply