Rak jajnika

Rak jajnika jest trzecim co do częstości występowania nowotworem ginekologicznym w Polsce po raku piersi i raku trzonu macicy. Wyniki leczenia nie są satysfakcjonujące: 5 lat od momentu rozpoznania przeżywa około 48% pacjentek. Niepowodzenie w leczeniu tego nowotworu związane jest m.in. z faktem, że większość pacjentek ma postawioną diagnozę na zaawansowanym etapie choroby. Pierwszy etap, kiedy guz ograniczony jest do jajnika (lub jajowodu) zwykle jest bezobjawowy i raka wykrywa się jedynie w przypadkowym badaniu ginekologicznym lub ultrasonograficznym (narządów rodnych lub jamy brzusznej). Na chwilę obecną nie istnieje żadne badanie przesiewowe, które umożliwiałoby wykrycie raka jajnika na wczesnym etapie, kiedy szanse na wyleczenie są największe.

Prawidłowy wynik cytologii, czy brak krwawień z dróg rodnych nie wykluczają obecności raka jajnika, który głównie rozprzestrzenia się w obrębie jamy brzusznej – tym samym dając objawy „jelitowe”. Należy pamiętać, że diagnostykę ginekologiczną należy zawsze przeprowadzić u pacjentek, u których dłużej niż 2-4 tygodnie utrzymują się objawy ze strony przewodu pokarmowego: wzdęcia, bóle brzucha, szczególnie uczucie pełności po jedzeniu, „odbijania”, zmiana rytmu wypróżnień, powiększenie się obwodu brzucha.

Podejrzane guzy w obrębie przydatków zauważone w badaniach obrazowych, zwłaszcza przy nieprawidłowym wyniku oznaczeń markerów nowotworowych (CA-125 i HE-4) powinny być zawsze skonsultowane przez ginekologa onkologa.

Rak jajnika wymaga specjalistycznego leczenia skojarzonego (chirurgicznego i chemioterapii). Rolą ginekologa onkologa jest wybór właściwej kolejności zastosowanych metod terapeutycznych. Gorsze wyniki leczenia mogą być spowodowane opóźnieniem w rozpoczęciu terapii przez przedłużanie diagnostyki lub niezastosowanie optymalnej sekwencji leczenia. Konsultacja z ginekologiem onkologiem pozwala na ustalenie właściwego sposobu postępowania tak aby zwiększyć szansę na wyleczenie z choroby.

Część pacjentek z rakiem jajnika (ok. 10%) posiada uwarunkowania genetyczne do rozwoju tego nowotworu. Bardzo istotny jest wywiad rodzinny w kierunku występowania nowotworów w rodzinie – a zwłaszcza raka piersi, raka jajnika, raka trzonu macicy i raka jelita grubego. Pacjentki, u których w rodzinie występują nowotwory powinny być skonsultowane przez lekarza genetyka w celu oceny ryzyka zachorowania oraz ewentualnego oznaczenia mutacji w genach BRCA1/BRCA2 (zespół dziedzicznego raka piersi i jajnika) lub MSH2/MLH1 (z. Lynch). Wysokie ryzyko zachorowania na raka jajnika pozwala na przeprowadzenie operacji profilaktycznej, której zakres należy omówić z ginekologiem onkologiem.

Leave a reply