Jesienne wypadanie włosów – czy to normalne?
Wypadanie włosów jesienią to zjawisko naturalne, związane m.in. z cyklem wzrostu włosa. Każdy włos ma swój cykl życia i przechodzi przez trzy fazy:
-
anagenową – faza aktywnego wzrostu, trwająca kilka lat. W mieszku włosowym dochodzi wtedy do intensywnego podziału komórek, dzięki czemu włos rośnie;
-
katagenową – krótka faza przejściowa, trwająca zwykle 1–2 tygodni. Wzrost włosa zatrzymuje się, a cebulka obumiera;
-
telogenową – faza spoczynku. W tym czasie włos wypada, a po 2–3 miesiącach pojawia się nowy.
Na rytm przechodzenia włosów przez kolejne etapy wpływa melatonina, tzw. hormon snu, regulujący cykl dobowy. Jej produkcja zmienia się pod wpływem światła. Jesienią dni są krótsze – mniejsza ilość światła słonecznego jest dla organizmu sygnałem, że trzeba melatoniny wyprodukować więcej. Wpływa ona na mieszki włosowe, regulując przejście włosów w fazę spoczynku i wypadania. Właśnie z tego powodu u wielu osób jesienią obserwuje się tzw. sezonowe wypadanie włosów.
Na kondycję włosów o tej porze roku wpływają również inne czynniki: chłodniejsze powietrze, spadek odporności, częstsze infekcje oraz mniej witamin i minerałów w diecie. Nie zapominajmy również, że latem nasze włosy narażone były na intensywne działanie promieni słonecznych, częstsze kąpiele i wysuszenie, co również nie pozostaje bez wpływu na ich stan jesienią.
Jeśli więc we wrześniu, październiku lub nawet w listopadzie na szczotce lub grzebieniu zauważysz więcej włosów niż zwykle – nie jest to powód do niepokoju. Ponadto każdego dnia tracimy naturalnie około 50–100 włosów, a jesienią liczba ta może wzrosnąć do około 150. Nadal jednak mieści się to w normie.
Sezonowe wypadanie włosów jesienią jest więc zjawiskiem normalnym, przejściowym i odwracalnym. Nie świadczy o chorobie, a jedynie o naturalnym rytmie organizmu.
Kiedy jesienne wypadanie włosów powinno niepokoić?
Sezonowe wypadanie włosów jesienią może wymagać konsultacji wówczas, gdy:
-
wypada ich wyraźnie więcej niż zwykle;
-
proces ten trwa dłużej niż typowa faza telogenowa;
-
pojawiają się przerzedzenia lub łysiejące miejsca;
-
występuje świąd, łupież lub podrażnienie skóry głowy;
-
zmienia się struktura włosa – staje się cieńszy, suchy, łamliwy i matowy.
Co może być przyczyną nadmiernego wypadania włosów?
Wypadanie włosów może nasilać wiele czynników, m.in.:
-
uwarunkowania genetyczne;
-
niewłaściwa dieta lub restrykcyjne odchudzanie;
-
nietolerancje pokarmowe;
-
czynniki mechaniczne (farbowanie, trwała ondulacja, ciasne upięcia, nieostrożne rozczesywanie, wysoka temperatura);
-
czynniki środowiskowe (zbyt długie działanie promieni słonecznych);
-
ekspozycja na metale ciężkie (rtęć, arsen, ołów, kadm, tal);
-
przewlekły stres lub zaburzenia psychiczne;
-
niedobory żelaza;
-
zmiany hormonalne (ciąża, menopauza, odstawienie antykoncepcji);
-
zaburzenia hormonalne (choroby tarczycy, PCOS, wysoki poziom androgenów);
-
choroby zakaźne (gorączkowe infekcje, kiła, borelioza, zapalenie płuc, COVID);
-
choroby autoimmunologiczne (choroba Hashimoto, toczeń rumieniowaty, celiakia, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca);
-
przewlekłe choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, choroby wątroby i nerek);
-
choroby skóry głowy (grzybica, liszaj płaski, łojotokowe i atopowe zapalenie skóry, łupież, nużyca);
-
przyjmowanie niektórych leków (przeciwnowotworowych, antydepresyjnych, hormonalnych, przeciwkrzepliwych, przeciwgrzybiczych, reumatologicznych, stosowanych w leczeniu trądziku lub łuszczycy);
-
wiek powyżej 60. roku życia;
-
niewłaściwa pielęgnacja;
-
palenie tytoniu (również bierne) i nadużywanie alkoholu;
-
niezdrowy styl życia;
-
niedobór snu.
Jeśli zauważamy, że wypada nam więcej włosów niż zwykle, nie bagatelizujmy problemu. Przyczyną mogą być zarówno czynniki proste do wyeliminowania, jak i poważniejsze schorzenia.
Do jakiego lekarza udać się z problemem wypadania włosów?
Najczęściej wystarczy wizyta u trychologa lub dermatologa. W niektórych sytuacjach diagnostyka może wymagać współpracy z innymi specjalistami, takimi jak endokrynolog, psycholog czy histopatolog.
Wypadanie włosów – jakie badania wykonać?
Podstawą diagnostyki wypadania włosów jest dokładny wywiad z pacjentem oraz badanie fizykalne. Wykonuje się również badania laboratoryjne krwi, takie jak:
-
morfologia krwi – pozwala na ogólną ocenę stanu zdrowia;
-
stężenie żelaza i ferrytyny – potwierdza lub wyklucza niedokrwistość;
-
stężenie kortyzolu – może mieć znaczenie w ocenie wpływu przewlekłego stresu na wypadanie włosów;
-
hormony tarczycy (TSH, FT3, FT4) – wykrywają zaburzenia czynności tarczycy;
-
hormony androgenowe (np. testosteronu) – pomagają rozpoznać androgenowe wypadanie włosów;
-
hormony układu rozrodczego (LH, FSH, estrogen, progesteron) – pozwalają ocenić gospodarkę hormonalną;
-
poziom witaminy B12 i D, cynku, wapnia oraz kwasu foliowego – wykrywają niedobory mogące wpływać na kondycję włosów.
W niektórych przypadkach wykonuje się również:
-
badanie mikrobiologiczne skóry głowy – wykrywa zakażenia, w tym grzybicze;
-
trichoskopię – nieinwazyjne badanie przy użyciu cyfrowej kamery, które ocenia stan skóry i włosów;
-
trychogram – mikroskopowa ocena wyrwanych włosów (wykonywana coraz rzadziej);
-
fototrychogram (inaczej trychoscan) – nowsza metoda, pozwalająca na analizę wzrostu włosów bez ich wyrywania;
-
biopsję skóry głowy – stosowaną w trudnych diagnostycznie przypadkach, pozwalającą na ocenę histopatologiczną.
Jak zapobiec wypadaniu włosów jesienią?
Jesiennemu wypadaniu włosów można przeciwdziałać, ale wymaga to wielotorowych działań.
Jednym z elementów profilaktyki jest zmiana diety. Dla włosów cenne są takie składniki jak witaminy A, C, D i E, witaminy z grupy B, cynk, miedź, krzem, magnes, selen, żelazo, kwasy omega-3 czy kwas foliowy. Dlatego w codziennej diecie powinny znaleźć się takie produkty jak: orzechy, nasiona, dynia i jej pestki, tłuste ryby, jajka, szpinak, buraki, soczewica czy pełnoziarniste pieczywo.
Bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja włosów. Pamiętaj o dokładnym spłukiwaniu piany podczas mycia włosów, a odżywkę nakładaj wyłącznie na włosy. Włosy nie lubią wysokich temperatur, dlatego pozostaw je do samodzielnego wyschnięcia lub używaj suszarki z zimnym nawiewem. Nie służą im także takie zabiegi jak trwała ondulacja, prostowanie, tapirowanie, nawijanie na wałki czy kręcenie – dlatego ogranicz je do minimum. Unikaj zbyt ciasnego związywania lub splatania włosów. Do pielęgnacji włącz kosmetyki o działaniu wzmacniającym i stymulującym, wzbogacone o takie składniki jak biotyna, keratyna czy wyciągi z roślin (np. skrzypu polnego, pokrzywy).
Jesienią chroń włosy przed wiatrem, deszczem, śniegiem i niską temperaturą. Latem stosuj ochronę przeciwsłoneczną – kosmetyki z filtrem UV lub nakrycie głowy.
Możesz wspierać pielęgnację domowymi metodami. Na poprawę kondycji włosów dobrze wpływają maski z czarnej rzepy (wzmacnia cebulki, pobudza krążenie skóry głowy i porost włosów), oleju rycynowego (wzmacnia i regeneruje włosy), drożdży (są bogate w witaminę B), cebuli (wzmacnia ukrwienie włosa) lub jajek (są bogate w witaminy i mikroelementy).
Wzmocnić włosy pomaga także olejowanie skóry głowy (np. olejem z czarnuszki, oliwy z oliwek, pokrzywy czy rozmarynu), picie naparów (np. z pokrzywy, skrzypu polnego, mydlnicy lekarskiej czy nasion kozieradki) oraz masaże skóry głowy.
Metody te poprawiają kondycję włosów, ale nie zastępują leczenia, jeśli ich wypadanie ma podłoże na tle chorobowym.
Podsumowanie
Jesienne wypadanie włosów jest zjawiskiem naturalnym i zwykle nie wymaga leczenia. Jeśli jednak dolegliwość utrzymuje się dłużej, włosów wypada wyraźnie więcej lub pojawiają się dodatkowe objawy, warto zgłosić się do specjalisty. Właściwa diagnostyka pozwala ustalić przyczynę i wdrożyć skuteczne postępowanie.
Źródła:
https://trychologia.edu.pl/blog/sezonowe-wypadanie-wlosow-dlaczego-wlosy-wypadaja-jesienia
https://trychologbydgoszcz.pl/wypadanie-wlosow-na-jesien-co-warto-wiedziec/
https://drstyczen.pl/upload/drstyczen/wlosom_na_ratunek_trychologia_art_of_beauty.pdf
https://www.lek24.pl/artykuly/wypadanie-wlosow-na-jesien-jak-temu-zapobiec.html
https://www.mdpi.com/1422-0067/26/7/2844
https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73227,choroby-wlosow
Wszelkie prawa zastrzeżone