Drgająca powieka i skurcze łydek - skąd się biorą?

Drganie powieki, inaczej miokimia, to niekontrolowane skurcze mięśnia okrężnego oka. Zwykle pojawiają się nagle, trwają od kilku sekund do kilku minut i ustępują samoistnie. Objaw ten może pojawić się na każdym etapie życia i choć bywa irytujący, zazwyczaj nie jest powodem do niepokoju.

Skurcze łydek zaś to nagłe, mimowolne i bolesne skurcze mięśni podudzia. Sprawiają, że mięsień staje się twardy, a ruch nogą niemożliwy. Zazwyczaj pojawiają się nocą lub po wysiłku fizycznym. Trwają od kilku sekund do kilku minut i mają charakter przejściowy. Po ich ustąpieniu łydka może boleć jeszcze przez kilkanaście godzin.

Te dolegliwości występują dość często. Wiele osób w tej sytuacji od razu sięga po magnez. I choć jego niedobór rzeczywiście może powodować takie objawy, przyczyn bywa znacznie więcej.

Niedobór magnezu

Magnez jest niezbędny do prawidłowej pracy mięśni i układu nerwowego. Uczestniczy w przekazywaniu impulsów nerwowo-mięśniowych i pomaga utrzymać odpowiednie napięcie mięśniowe. Jego niedobór zaburza to działanie. Sprawia, że mięśnie stają się nadpobudliwe, co może objawiać się m.in. drżeniem powiek lub skurczami łydek.

Na niedobór magnezu najczęściej narażone są m.in. osoby starsze, bardzo aktywne fizycznie, chorujące na cukrzycę, cierpiące na choroby układu pokarmowego, przyjmujące niektóre leki oraz kobiety w ciąży.

Najlepszym źródłem magnezu są produkty zbożowe, pestki dyni, orzechy, nasiona chia, zielone warzywa, nasiona roślin strączkowych i czekolada.

Inne niedobory

Choć drganie powiek i skurcze łydek najczęściej kojarzą się z niedoborem magnezu, nie jest on jedynym winowajcą.

Dolegliwości te może powodować również niedobór potasu, który - podobnie jak magnez -odgrywa istotną rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych i prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, w tym mięśnia sercowego.

Do niedoboru tego pierwiastka mogą prowadzić m.in. przewlekłe biegunki i wymioty, nadmierne pocenie się, niewłaściwa dieta oraz stosowanie niektórych leków moczopędnych.

Potas można znaleźć m.in. w bananach, suszonych owocach, awokado, pomidorach, ziemniakach, warzywach strączkowych, szpinaku, orzechach i nasionach, a także w kaszach, produktach zbożowych i czekoladzie.

Za prawidłowe przewodnictwo nerwowe i pracę mięśni odpowiada również wapń, który zwykle kojarzy się ze zdrowiem kości i zębów. Jego zbyt niskie stężenie może skutkować m.in. zwiększoną nadpobudliwością nerwowo-mięśniową, objawiającą się bolesnymi skurczami i drżeniem mięśni.

Przyczyną zaburzeń gospodarki wapniowej mogą być m.in. niedobory witaminy D i magnezu, zaburzenia hormonalne, problemy układu pokarmowego, choroby nerek, niektóre leki oraz niewłaściwa dieta.

Źródłem łatwo przyswajalnego wapnia są m.in. produkty mleczne, sardynki i ryby spożywane z ością, zielone warzywa liściaste, migdały i orzechy, wysoko mineralizowane wody.

Co jeszcze może powodować drżenie powiek i skurcze łydek?

Jedną z najczęstszych przyczyn drgania powiek i skurczów łydek jest stres. Długotrwały stres:

zwiększa poziom kortyzolu i adrenaliny w organizmie. Hormony te zwiększają pobudliwość układu nerwowego, co może sprzyjać występowaniu mimowolnych skurczów mięśni;
prowadzi do większego zużycia elektrolitów, takich jak magnez, potas czy wapń, które odpowiadają za prawidłową pracę mięśni oraz przewodzenie impulsów nerwowo-mięśniowych;
zaburza sen, powodując zmęczenie. To zaś zmniejsza zdolność organizmu do regulacji impulsów nerwowych i może nasilać mimowolne skurcze mięśni.

Zmęczenie i niedobór snu często skłaniają nas do częstszego sięgania po kawę, mocną herbatę lub napoje energetyczne. Warto jednak wiedzieć, że zawarta w nich kofeina:

pobudza układ nerwowy i przyspiesza przekazywanie impulsów nerwowych;
działa moczopędnie, co nasila utratę elektrolitów wraz z moczem;
w większych ilościach może sprzyjać odwodnieniu;
stymuluje pracę mięśni.

Połączenie wszystkich tych czynników - czyli stresu, niedoboru snu, zmęczenia, nadmiaru kofeiny i odwodnienia - może prowadzić do błędnego koła, którego efektem są drgające powieki i skurcze łydek.

Zbyt długi czas spędzony przed komputerem, telewizorem lub telefonem, czytanie przy zbyt słabym oświetleniu czy niekorzystanie z okularów przy wadzie wzroku również mogą przeciążać mięsień okrężny oka i powodować drżenie powiek.

Skurcze łydek mogą być także efektem zbyt intensywnego wysiłku fizycznego, który prowadzi do utraty elektrolitów wraz z potem, zaburzając komunikację między nerwami a mięśniami. Mogą jednak wynikać również z braku ruchu. Zastane i nierozciągnięte mięśnie mają większą tendencję do kurczenia się, zwłaszcza jeśli dodatkowo przesadzamy z kofeiną i nie pijemy odpowiedniej ilości wody.

Kiedy warto zgłosić się do lekarza?

Sporadyczne drżenie powiek lub skurcze łydek zwykle nie wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. Warto jednak rozważyć wizytę u lekarza, jeśli:

utrzymują się przez dłuższy czas;
stają się częstsze i bardziej nasilone;
towarzyszy im osłabienie mięśni lub zaburzenia czucia;
utrudniają codzienne funkcjonowanie lub zaburzają sen;
występują dodatkowe niepokojące objawy.

Odpowiednia diagnostyka pozwoli ustalić, czy dolegliwości te są wynikiem niedoborów elektrolitów, niewłaściwego stylu życia czy innych problemów zdrowotnych, w tym chorób neurologicznych.

Zamiast zastanawiać się, czy to niedobór magnezu, czy poważniejszy sygnał od Twojego organizmu, zaufaj wiedzy specjalistów. Zgłoś się na konsultację z doświadczonym internistą w CM Babka Medica w Warszawie!

UMÓW WIZYTĘ

Jak zmniejszyć ryzyko drgania powieki i skurczów łydek?

Jeśli drżeniu powiek i skurczom łydek nie towarzyszą inne niepokojące objawy, wystarczy wprowadzić w życie kilka zmian, które zmniejszą ryzyko ich występowania. Zregenerować układ nerwowy pomoże:

odpoczynek i odpowiednia ilość snu;
ograniczenie czasu spędzanego przed ekranami;
dieta bogata w magnez, potas i wapń;
suplementacja – oczywiście wprowadzona po wcześniejszej konsultacji z lekarzem;
redukcja stresu;
ograniczenie spożycia kofeiny;
odpowiednie nawodnienie organizmu.

Podsumowanie

Drganie powieki i skurcze łydek często kojarzą się z niedoborem magnezu, jednak nie zawsze to właśnie on odpowiada za te dolegliwości. Znaczenie mogą mieć również zaburzenia gospodarki potasowej i wapniowej, przewlekły stres, niedobór snu, nadmiar kofeiny czy odwodnienie.

Objawy te zwykle są niegroźne, jeśli jednak drganie powieki lub bolesne skurcze łydek regularnie nawracają, a wprowadzenie powyższych zmian stylu życia nie przynosi ulgi, warto skonsultować się ze specjalistą.

W Centrum Medycznym Babka Medica w Warszawie zapewniamy kompleksową opiekę doświadczonych lekarzy internistów, również w ramach poradni podstawowej opieki zdrowotnej NFZ. Niezbędne badania laboratoryjne wykonasz w naszym punkcie pobrań.