NADWRAŻLIWOŚĆ POKARMOWA:
ALERGIA POKARMOWA LUB NIETOLERANCJA POKARMOWA

Jedzenie może wywołać nieoczekiwane, niepożądane reakcje, wśród których wyróżnia się reakcje toksyczne i nietoksyczne. Reakcje toksyczne to takie, które występują u wszystkich, którzy zjedli szkodliwy pokarm: przykładowo rozmrażane wielokrotnie lody zawierające toksyny gronkowca lub wędliny zawierające jad kiełbasiany, sfermentowane jedzenie itd. Reakcje nietoksyczne dotykają jedynie osób wrażliwych na rodzaj pożywienia, który jest korzystny dla ludzi zdrowych.

Nietoksyczne reakcje na jedzenie wywołują stan chorobowy zwany ogólnie nadwrażliwością pokarmową. Objawy nadwrażliwości pokarmowej objawiają się i rozwijają w pierwszych miesiącach życia, a częstość nadwrażliwości na poszczególne składniki jedzenia zmienia się z wiekiem. Początkowo objawy dotyczą przewodu pokarmowego, ale potem mogą stać się mylące, dotykając skóry i ostatecznie układu oddechowego.

Gdy mechanizm nadwrażliwości pokarmowej wiąże się z układem odpornościowym (immunologicznym), nadwrażliwość taka nazywana jest alergią pokarmową (AP). W przypadku nadwrażliwości pokarmowej o mechanizmie innym niz odpornościowy, używa się terminu nietolerancji pokarmowej. Częstość występowania nietolerancji pokarmowej jest wyższa niż alergii pokarmowej.

Zdarza się, że składniki pożywienia mogą początkowo wywołać alergię pokarmową, a wtórnie nietolerancję pokarmową. Najczęściej podawanym przykładem są alergie na białka mleka krowiego lub mąki pszennej, prowadzące po pewnym czasie do nietolerancji laktozy lub glutenu.

Najczęstszym rodzajem alergii pokarmowej, jest alergia w której pośredniczą obecne we krwi i na komórkach odpornościowycg przeciwciała klasy IgE. Nosi ona nazwę alergii zależnej od IgE. Rzadziej alergia pokarmowa przebiega bez udziału IgE. Taka forma określana jest jako odpornościowa alergia IgE-niezależna.

Wg Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej (EAAC) klasyfikacja niepożądanych reakcji na pokarm jest następująca:

Nietolerancja pokarmowa może mieć różne przyczyny. Wyróżniane są:

Nietolerancja enzymatyczna: wrodzona (genetyczna) lub nabyta; związane z zaburzeniami funkcji, brakiem lub niedoborem enzymów. Przykładem nietolerancji enzymatycznej jest nietolerancja cukru obecnego w mleku: laktozy, związana z całkowitym brakiem lub niedoborem enzymu rozkładającego laktozę – laktazy. Nabyta nietolerancja laktozy następuje w wyniku przebycia chorób wirusowych i bakteryjnych przewodu pokarmowego, robaczycy, a także jak wspomniano, w skutek współistniejącej alergii pokarmowej.

Nietolerancja farmakologiczna: wywołana jest m.in. substancjami farmakologicznymi, które naturalnie są również obecne w pożywieniu. Przykładem jest histamina: neuroprzekaźnik, mediator procesów zapalnych i odczynu alergicznego w organizmie, obecny w wołowinie, pomidorach, szpinaku i rybach lub serotonina, neuroprzekaźnik obecny także w roślinach: bananach, pomarańczach lub pokrzywach.

Nietolerancja idiopatyczna: spowodowana jest obecnymi w pokarmie sztucznymi barwnikami, konserwantami, przeciwutleniaczami itd.

Z alergią IgE-zależną wiąże się pojęcie atopii, traktowanej niekiedy nieprawidłowo jako synonim alergii. Atopia występuje u osób z rodzin, w których potwierdzone były przypadki alergii IgE-zależnej. Wiąże się ze skłonnością do reakcji alergicznych zależnych od IgE, spowodowaną predyspozycjami genetycznymi. Nieprawidłowe reakcje są stymulowane przez czynniki środowiskowe, obojętne dla osób zdrowych (nieatopowych). Prawdopodobieństwo atopii powinno być ustalone w trakcie prawidłowo przeprowadzonego wywiadu lekarskiego, dotyczącego tzw. wywiadu rodzinnego. Świadomość atopii pomaga w rozpoznaniu przyczyn często nietypowych objawów u takich osób.

W surowicy osób z objawami nadwrażliwości pokarmowej, lecz także osób zdrowych, stwierdza się obecność przeciwciał klasy IgG specyficznych dla pewnych składników pokarmowych. W opinii alergologów nadwrażliwość taka może być definiowana jako pokarmowa nadwrażliwość IgG-zależna. Według nich obecność pokarmowo-specyficznych przeciwciał IgG nie upoważnia do stosowania terminu alergii pokarmowej. Pogląd ten nie jest jednakże podzielany w niektórych schematach diagnostycznych, w których pokarmowa nadwrażliwość-IgG zależna zaliczana jest do alergii IgE-niezależnej.

GŁÓWNE RÓŻNICE OBJAWÓW KLINICZNYCH ALERGII POKARMOWEJ I NIETOLERANCJI POKARMOWEJ

ALERGIA POKARMOWA NIETOLERANCJA POKARMOWA
Reakcja natychmiastowa (do 2 godzin) Objawy po kilku dniach
Reakcja po przyjęciu śladowych ilości uczulającego pokarmu Tolerancja niewielkich dawek drażniącego pokarmu
Objawy kliniczne Objawy kliniczne
Bóle brzucha, kolka jelitowa, wymioty, biegunka, brak przyrostu masy ciała, zespół złego wchłaniania, niedokrwistość, zespół alergii jamy ustnej, zapalenie skóry, pokrzywka, nieżyt nosa, zapalenie uszu, obrzęk krtani, astma oskrzelowa, drażliwość, senność, bóle głowy, migrena, uczucie zmęczenia, bóle stawów, wstrząs Wymioty, nudności, biegunka, żółtaczka, bóle brzucha, uczucie pełności, uczucie przelewania się w jelitach, kolka, wzdęcia, zaćma, obniżenia poziomu cukru we krwi, pokrzywka, nieżyt nosa, migrena, kołatanie serca

W naszej ofercie, poświęconej rozpoznaniu i różnicowaniu alergii pokarmowej i nietolerancji pokarmowej znajdują się testy obejmujące:

Oznaczenia IgE specyficzne dla paneli (zestawów) alergenów liczących 10, 20 lub więcej elementów dobranych pod kątem objawów i możliwych powiązań między alergenami.
Oznaczenia IgE specyficzne dla paneli alergenów liczących kilka elementów obejmujących alergeny występujące w jednym rodzaju pokarmu, np. mleku.
Oznaczenia IgE specyficzne dla kilkudziesięciu alergenów pojedynczych umożliwiających diagnostykę celowaną lub weryfikację rozpoznania przyczyn alergii.
Oznaczenia IgE specyficzne w stosunku do antygenów molekularnych – cząsteczkowych fragmentów alergenów (tzw. epitopów) wiążących się z przeciwciałem IgE, powtarzających się w różnych alergenach i odpowiedzialnych za tzw. reakcje krzyżowe.
Oznaczenia IgG reagujące swoiście z ok. 300 rodzajami pokarmu (tzw. pokarmowo-specyficzne), ujęte w panele o różnej liczebności, umożliwiające rozpoznanie IgG-zależnej nietolerancji pokarmowej (często nazywanej również pokarmową alergią IgG-zależną).
Oznaczenia IgA reagujące swoiście z ok. 100 rodzajami pokarmu (tzw. pokarmowo-specyficzne), ujęte w panele o różnej liczebności, umożliwiające rozpoznanie nietolerancji pokarmowej i zaburzeń wchłaniania pokarmu w jelitach.
Oznaczenia genetyczne i enzymatyczne umożliwiające rozpoznanie celiakii (nietolerancji glutenu) i nietolerancji laktozy.

GENOdiagDIETA – Twój własny przepis na dietę

Każdy z nas posiada swój unikalny kod genetyczny. Choć brzmi to dość tajemniczo, w rzeczywistości to czysta biochemia! Kod genetyczny można porównać do przepisu na to, jak ma być zbudowane i jak ma funkcjonować nasze ciało. Przepis ten zapisany jest językiem biochemii – sekwencją tzw. deoksynukleotydów, znanych jako DNA. DNA jest nośnikiem informacji o wszystkich białkach organizmu. Informacja ta przepisywana jest na RNA, który jest „kopią roboczą DNA” – bezpośrednią matrycą, na bazie której powstają białka. Białka z kolei budują nasze ciało (jak np. kolagen), spełniają jego podstawowe funkcje życiowe (jak przenosząca do tkanek tlen hemoglobina), wpływają na jego odporność (immunoglobuliny, cytokiny). Co więcej, jako hormony białkowe i enzymy białka niejako dyrygują pracą całego organizmu, warunkując kierunek i intensywność przemian metabolicznych.

Do kogo adresowane są badania genetyczne? Do wszystkich! Skorzystać z ich mogą zarówno osoby dbające o swoje zdrowie na co dzień, jak i te, którym do diet i ćwiczeń „nie po drodze”. Ustalenie profilu genetycznego dla tych pierwszych będzie stanowić drogowskaz, który pokaże, jaki kierunek obrać, by wysiłki szły w dobrym kierunku, dla tych drugich okazać się może motywacją do zadbania o ciało – bo od jego dobrej kondycji zależy też stan ducha! Nasze badania mogą też być pomocne tym, którzy pomimo starań nie mogą zrzucić zbędnych kilogramów – okazać się może, że np. stosowana dieta Kwaśniewskiego wybitnie nie służy danej osobie, gdyż jej geny predysponują ją do nasilonego magazynowania tłuszczów. Co ważne, profil genetyczny towarzyszy nam od narodzin do śmierci, sensowne jest więc jego oznaczenie już u małego dziecka. Taki prezent pozwala kształtować właściwe, dostosowane do predyspozycji genetycznych nawyki żywieniowe już od najmłodszych lat – stanowić swego rodzaju polisę zdrowotną dziecka. Zauważmy też, że genetyczne uwarunkowania często ujawniają się dopiero z wiekiem lub w specyficznych stanach fizjologicznych, takich jak ciąża. Dlatego nawet osoby „od zawsze” szczupłe i nie mające problemów ze zdrowiem skorzystać mogą na poznaniu swojego profilu genetycznego – uniknąć pojawienia się „oponki” po trzydziestce czy nadmiernego przybierania na wadze w trakcie ciąży.

GENOdiagDIETA – pakiety badań genetycznych:


Zadzwoń już dziś: 22 637 50 01 lub 22 530 10 00

Skorzystaj z formularza rejestracji online

Umów się na wizytę

Oferta specjalna!

 

Newsletter Babka Medica

 

Poradnik